بلاگتست‌زنی پیشرفته! (در حال بازنگری)

تست‌زنی پیشرفته! (در حال بازنگری)

کمتر می‌شود مطلبی در وب فارسی درباره کنکور ارشد منتشر شود و درباره تست‌زنی صحبت نکند. برخی تأکید بر تست‌های تألیفی دارند و توصیه می‌کنند که تست‌های سنجش را به نزدیکی‌های کنکور موکول کنید و برخی دیگر برای تست‌های تألیفی تره خورد نمی‌کنند و ‌توصیه می‌کنند تمام وجودتان را بر تست‌های سنجش متمرکز کنید. برخی توصیه به حل مسأله‌وار تست‌ها می‌کنند و برخی دیگر توصیه می‌کنند که برای قبولی در ارشد نیازی به سواد درست و درمان نیست و یادگیری نکته‌ها و شیوه‌های تست‌زنی بر تمام چیزهای عالم ارجحیت دارند. راستش به ضرس قاطع نمی‌توان یکی از شیوه‌ها را برتر دانست؛ چرا که کنکور ارشد مدیریت متشکل از درس‌هایی با ماهیت‌های متفاوت است و بدیهی است که برای توفیق در کنکور ارشد مدیریت باید از شیوه‌های مناسب و متناسب با ماهیت هر درس استفاده کرد. تناسب شیوه‌های مطالعه هر درس شامل تست‌زنی هم می‌شود. اما کارکرد تست‌زنی چیست؟

تست‌زنی!

پیش‌تر در مطلبی دیگر گفته شده بود که تست‌زنی گزینه مناسبی برای یادگیری اولیه نیست، چرا که تست‌زنی از جنس تثبیت است و باید بعد از اتمام مرحله ثبت آغاز شود. البته این حرف را وحی منزل فرض نکنید. مثالی می‌زنم؛ درباره چگونگی حفظ واژه‌های زبان انگلیسی گفته شده است که واژه‌ها را به صورت منفرد حفظ نکنید و واژه‌ها را در بطن جمله و در حین کاربردشان بیاموزید. تست‌زنی؛ مشابه همین فرایند است و کارکرد عملی چیزی را که پیش‌تر مطالعه شده است نشان می‌دهد. یادگیری از طریق تست؛ نوعی یادگیری نقطه‌ای است. یعنی میزان دانش و مهارت‌تان را درباره یک موضوع یا نکته خاص توسعه می‌دهد. پیش از تست‌زنی باید با حوزه مفهومی مورد نظر آشنا شده باشید تا نکته نهفته در بطن تست را تشخیص و ذهن‌تان را به سوی کشف پاسخ راهنمایی کنید. به طور مثال؛ممکن است در کنکور سال جاری پرسیده شود:

«کدام‌یک از نقش‌های مدیریتی قابل تفویض نیست؟»

اگر درس‌خوانی‌تان درست و درمان باشد ظرف سه سوت دست‌گیرتان می‌شود که حوزه مفهومی پرسش مربوط می‌شود به مبحث نقش‌های مدیریتی که توسط «مینتزبرگ» و «آدیزس» مطرح شده است. بیشتر که دقت کنید بی‌شک به خاطر مبارک‌تان خطور خواهد که «آدیزس» درباره امکان تفویض نقش‌های مدیریتی به دیگران صحبت کرده است و از میان خرده‌سیستم‌های چهارگانه هر سازمان، تأکید کرده که نقش مدیریتی مرتبط با «خرده‌سیستم انسانی – اجتماعی» که «نقش ترکیبی» خطاب می‌شود غیر قابل تفویض است. می‌شود تست بالا را به شکلی دیگر هم مطرح کرد:

«خرده‌سیستمی که باید طور بی‌واسطه با مدیر سازمان مرتبط باشد کدام است؟»

در این حالت تکلیف داوطلب مشخص می‌شود که پاسخ تست بالا یکی از خرده‌سیستم‌های چهارگانه‌ای است که آدیزس مطرح کرده است و ذهن داوطلب با نقش‌های سه‌گانه‌ای که جناب مینتزبرگ مطرح کرده است درگیر نخواهد شد!

دقت کردید که تست‌های بالا بدون گزینه‌های مرسوم چهارگانه مطرح شده و شک ندارم ذهن دوستانی که فصل‌های ابتدایی مبانی سازمان و مدیریت دکتر رضاییان را مطالعه کرده‌اند برای کشف پاسخ تحریک شده است. چشم‌پوشی از گزینه‌های چهارگانه و تربیت ذهن برای کشف پاسخ درست به تست‌ها موجب تقویت و چابکی سیستم فراخوانی مغز چنین می‌شود. تست‌زنی بدون توجه به گزینه‌ها یعنی تست را مانند یک مسأله حل کنیم. شیوه مذبور؛ یکی از راه‌های تعمیق دانش است. اما برای موفقیت در کنکور ارشد کفایت نمی‌کند!

تست‌زنی پیشرفته!

گفته شد که ماهیت درس‌های ارشد مدیریت متفاوت است و تست‌های هر درس را باید با توجه با ماهیت‌شان پاسخ گفت. پیروی از شیوه حل مسأله‌وار تست‌ها برای درس تئوری‌های مدیریت بی‌نهایت نافع است، چرا که تئوری مدیریت از تبار درس‌های مفهومی است. اما شرایط درس‌های محاسباتی چون ریاضی و آمار قدری متفاوت است. برخی از تست‌های ریاضی را می‌شود بدون مرور گزینه‌ها کشف کرد، اما این شیوه برای بیشتر تست‌های محاسباتی کاربرد ندارد. مثالی می‌زنم:

«سطح زیرمنحنی تابع y=x۳ در صورتی‌که x در فاصله منهای ۳ تا ۳ باشد کدام است»

بدون محاسبه می‌شود گفت که پاسخ «صفر» است، چرا که تابع فرد است و نسبت به مرکز مختصات قرینه است و سطح بالای نمودار (در فاصله ۰ تا ۳) سطح پایین زیر نمودار را (در فاصله منهای ۳ تا ۰) خنثی می‌کند. این‌قبیل پرسش‌ها را بدون محاسبه می‌شود پاسخ گفت، اما پاسخ‌گویی به برخی تست‌ها مستلزم محاسبه است. یعنی باید با گزینه‌ها کلنجار رفت که نیازمند سطح مهارت بالاتر تست‌زنی است. در این سطح از تست‌زنی باید بتوانید تست درست را در سریع‌ترین زمان ممکن کشف کرد که به دو طریق ممکن است. راه اول؛ تشخیص سریع گزینه درست، و راه دوم؛ تشخیص گزینه‌های نادرست و تقلیل تعداد گزینه‌هاست. کسب مهارت تست‌زنی پیشرفته مستلزم تمرین تست‌زنی همه‌جانبه است. یعنی هنگام حل تست باید چرایی درستی یا نادرستی تمامی گزینه‌ها را مشخص کنید که فرایندی وقت‌گیر، اما پربازده است!

نتیجه کسب مهارت در تست‌زنی پیشرفته به طور ویژه در شرایط سخت پدیدار می‌شود، علی‌الخصوص در مواجه با تست‌هایی که خود طراح هم از پاسخ درست تست بی‌خبر است! یکی از راه‌های پاسخ‌گویی به تست‌های سخت و پیچیده، کاهش تعداد گزینه‌ها از چهار مورد به سه مورد، و در مرحله بعدی از سه مورد به دو مورد است. در صورت عدم انتخاب گزینه نهایی؛ می‌شود ریسک کرد و یکی از دو تست را به طور تصادفی انتخاب کرد. هنگامی‌که شیوه علت‌یابی را برای درک درستی یا نادرستی گزینه‌های تست تمرین کنیم، ذهن بی‌نوا در تشخیص و حذف گزینه‌های نادرست فعالانه حاضر می‌شود که در شرایط بغرنج بی‌نهایت کارآمد خواهد بود.

تست‌زنی پیشرفته‌تر!

مهارت تست‌زنی پیشرفته‌تر یعنی تشخیص فوری و فوتی مرتبه سختی تست‌ها؛ دسته‌بندی تست‌ها؛ اولویت‌بندی پاسخ‌گویی به تست‌ها؛ تعیین محدوده زمان مورد نیاز برای کشف پاسخ درست؛ پاسخ‌گویی آدمیزادی در حداقل زمان و بازبینی پاسخ‌ها، پیش از درج در پاسخ‌نامه است. کسب مهارت تست‌زنی در این سطح، مستلزم تمرین هدف‌مند تست‌زنی درس‌ها متناسب با ماهیت هر درس است!

مؤخره!

یک. گمان می‌کنم شرکت در دوره‌های نکته و تستی که بیشتر مؤسسه‌های فعال در بازار ارشد مدیریت برگزار می‌کنند پربارتر از اصل دوره باشد. شاید تصور غلطی از این‌قبیل دوره‌هاسی در ذهنم شکل گرفته است، اما متولی دوره نکته و تست نازیر به استفاده از شیوه‌ای متفاوت با دوره اصلی است. تا کنون کلاس‌های دکتر مهرداد پرچ یا دکتر صادق سپندارند را درک نکرده‌ام، اما شک ندارم که منش و روش این بزرگواران در کلاس‌های نکته و تست متفاوت است.

دو. بسیار شنیده‌ام که موفقیت در کنکور ارشد مرهون توسعه مهارت‌هاست و ربط چندانی به عمق دانش ندارد. این گفته را برای کسب رتبه‌های سه رقمی متوسط خیلی هم غلط نمی‌دانم، اما این‌قبیل گل‌واژه‌ها برای داوطلبانی که کسب رتبه‌های دو رقمی و علی‌الخصوص رتبه‌های دو رقمی را هدف گرفته‌اند چاره‌ساز نیست.

سه. مطالعه مطالب ارشد آی.تی.باز و علی‌الخصوص مطالب مفهومی درس‌خوانی را به یکی از دوستان توصیه می‌کردم که پاسخ جالبی داد و مطالعه مطالب را منوط به موفقیت بنده در کنکور ارشد ۹۳ کرد. ظاهرالامر پاسخ فوق‌العاده‌ای حواله‌ام کرده است، اما دقیق‌تر که تأمل کنیم صورت مسأله را پاک کرده است، چرا که می‌شود پای درس بسیاری از عالمان بی‌عمل نشست و بهره برد و موفق شد. ارشد آی.تی.باز در این‌باره بی‌مدعاست و منتی بر گردن وب فارسی و بازار ارشد مدیریت ندارد و اگر فکر می‌کنید که آبی برای کنکور ارشدتان گرم نمی‌کند عطایش را به لقایش ببخشاید و راه خودتان را بروید، اما کسب مهارت تست‌زنی پیشرفته و پیشرفته‌تر را فراموش نکنید!

یا حق!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *