وعده درسی؛ ویرایش یک

هر برنامه درسی متشکل از تعداد مشخصی پروژه درسی است؛ و هر پروژه‌ درسی مشتمل بر تعدادی «وعده» درسی است. وعده درسی، مدت‌زمانی است که صرف مطالعه یا تمرین بخش کوچکی از یک درس مشخص می‌شود. وعده درسی، حداقل از یک نشست درسی تشکیل شده است. وعده‌های درسی را می‌شود به شکل‌های گوناگون تعریف کرد. روش درس‌‌خوانی پارتیزانی، به طور پیش‌فرض دو وعده درسی را تعریف کرده و به داوطلبان پیشنهاد می‌کند:

  • وعده استاندارد: شامل ۲ نشست درسی ۲۵ دقیقه‌ای با ۵ تا ۷ دقیقه وقت استراحت.
  • وعده بلندمدت: شامل ۳ نشست درسی ۲۵ دقیقه‌ای با دو وقت استراحت ۵ تا ۷ دقیقه‌ای!

و اما چند نکته کلیدی:

یک. پیشنهاد می‌شود مدت‌زمان نشست‌های درسی‌ از ۲۵ دقیقه فراتر نرود. متخصصان یادگیری توصیه می‌کنند که فعالیت‌های یادگیری باید متناسب با سطح تمرکز مغز طرح‌ریزی شوند؛ چرا که کانون تمرکز ذهن انسان پس از ۲۰ تا ۲۵ دقیقه فعالیت مستمر تغییر می‌کند و حفظ تمرکز به صرفه و صلاح داوطلب نیست.

دو. روش درس‌خوانی پارتیزانی به داوطلبان توصیه می‌کند که حداکثر ۸ وعده درسی استاندارد در روز برگزار کنند. مغز بنی‌بشر محدودیت‌هایی دارد که باید در درس‌خوانی لحاظ شود. بخش پیش‌پیشانی کورتکس مغز انسان، مرکز یادگیری و درک مفهوم‌های پیچیده است که حداکثر چهار ساعت در روز توان دارد؛ پس، چیدمان وعده‌های درسی روزانه باید هوشمندانه و ترکیبی از فعالیت‌های یادگیری مطالب تازه، مرور آموخته‌های قبلی و تمرین‌ باشد و از مطالعه تراکتوری پرهیز شود.

سه. در تعریف وعده‌های درسی پیشنهاد می‌شود از وعده‌های درسی استاندارد و بلندمدت استفاده کنید. البته می‌شود مدت‌زمان وعده‌های درسی را به دلخواه و با افزودن نشست‌های درسی (۲۵ دقیقه) و وقت‌های استراحت، طولانی‌تر کرد. به طور مثال، در شرایط خاص می‌شود وعده‌ای ویژه برای یادگیری فصلی خاص از فلان درس مشتمل بر ۵ نشست درسی ۲۵ دقیقه‌ای با ۳ وقت استراحت تعریف کرد. هر چند روش درس‌خوانی پارتیزانی مخالف برگزاری وعده‌های درسی طولانی است.

چهار. چیدمان وعده‌های درسی متأثر از چیدمان پروژه‌های درسی است. پس باید پروژه‌های درسی را به توجه به گروه درس‌ها (مفهومی، محاسباتی و ترکیبی) و تنوع فعالیت‌های درسی (یادگیری و هماهنگی) مرتب کرد.

پنج. در شرایطی که پیش‌تر امر یادگیری رخ داده باشد، یا درس‌‌ها و تمرین‌ها سبک باشند و فشار چندانی به بخش پیش‌پیشانی کورتکس مغز وارد نشود،‌ مدت‌زمان هر نشست‌ درسی را می‌شود تا ۴۵ دقیقه افزایش داد.

ساختار وعده درسی

هر وعده درسی، حداقل از یک نشست درسی (۲۵ دقیقه‌ای) تشکیل شده است. پیش‌تر گفته شد که برای تعریف وعده‌های درسی طولانی‌تر، می‌شود تعداد نشست‌‌های درسی را بیشتر، و وقت‌های استراحت ۵ تا ۷ دقیقه‌ای در فاصله بین دو نشست‌ تعبیه کرد. از این رو، هر وعده درسی مجموعه‌ای متوالی از نشست‌های درسی و وقت‌های استراحت است!

هر نشست درسی متشکل از سه بخش آغازین، درس‌خوانی و پایانی است.

  • بخش آغازین: مرور سریع درس‌ها یا تمرین‌هایی است که پیش‌تر انجام شده است.
  • بخش درس‌خوانی: مطالعه درس‌ها یا تمرین‌‌های تازه است.
  • بخش پایانی: مرور سریع درس‌ها و تمرین‌هایی است که در همین نشست انجام شده است.

الگوی برگزاری نشست‌های درسی متوالی چنین است:

یک. در بخش آغازین نشست اول، تمام مطالبی که در وعده‌های قبلی همین درس مطالعه شده، مرور می‌شود.

دو. در بخش پایانی نشست‌ها غیر از نشست آخر، تمامی مطالبی که در همان نشست مطالعه شده، مرور می‌شود.

سه. در بخش آغازین نشست‌هایی که بعد از وقف استراحت برگزار می‌شود، بخش پایانی نشست قبلی تکرار می‌شود.

چهار. در بخش پایانی نشست آخر، تمام مطالب تازه‌ای که در نشست‌های این وعده درسی مطالعه شده، مرور می‌شود و وعده درسی تمام می‌شود.

وعده درسی استاندارد این‌گونه تعریف می‌شود:

  • در بخش آغازین نشست ۱، تمام مطالب وعده‌های قبلی همین درس،‌ مرور می‌شود.
  • در بخش درس‌خوانی نشست ۱، وقت مشخصی برای مطالعه درس‌ یا تمرین تازه صرف می‌شود.
  • در بخش پایانی نشست ۱، درس و تمرین بخش درس‌خوانی همین نشست،‌ سریع مرور می‌شود.
  • ۵ تا ۷ دقیقه صرف استراحت می‌شود.
  • در بخش آغازین نشست ۲، بخش پایانی نشست ۱ تکرار می‌شود.
  • در بخش درس‌خوانی نشست ۲، وقت مشخصی برای مطالعه درس‌ یا تمرین تازه صرف می‌شود.
  • در بخش پایانی نشست ۲، تمام درس‌ها یا تمرین‌های نشست‌های ۱ و ۲ مرور می‌شوند.

PS_Session_930528برای وعده بلندمدت که متشکل از سه نشست درسی است:

  •  بخش آغازین نشست ۱ تا بخش درس‌خوانی نشست ۲ همانند وعده استاندارد برگزار می‌شود.
  • در بخش پایانی نشست ۲، درس و تمرین بخش درس‌خوانی همین نشست،‌ سریع مرور می‌شود.
  • ۵ تا ۷ دقیقه صرف استراحت می‌شود.
  • در بخش آغازین نشست ۳، بخش پایانی نشست ۲ تکرار می‌شود.
  • در بخش درس‌خوانی نشست ۳، وقت مشخصی برای مطالعه درس‌ یا تمرین تازه صرف می‌شود.
  • در بخش پایانی نشست ۳، تمام درس‌ها یا تمرین‌های نشست‌های ۱، ۲ و ۳ مرور می‌شوند.

15 نفر درباره «وعده درسی؛ ویرایش یک» صحبت کرده‌اند

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام برادر؛

      یک. نوش جان!
      دو. در تلاشم تا نسخه بازنگری‌شده تا هفته اول تیرماه آماده شود.

      ارادتمند // جواد زارعی

  1. سيد بهداد بهادري فر

    سلام. خوب بود

    اما با نهایتا ۴ ساعت درس خوانی جدید، به نظر می ای. چندین ماه نیاز به مطالعه برای کنکور باشه !!

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام دوباره؛

      اگر درست درس‌خوانی کنید، با همان چهار ساعت در روز هم می‌توانید موفق شوید.

      به عمق درس‌خوانی فکر کنید // جواد زارعی

  2. مهدی

    سلام

    برای ایجاد پروژه درسی به شکلی که نشون داده شده از نرم افزار خاصی استفاده می کنید؟

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام؛

      اگر منظور، تصویرسازی است که از MicroSoft Visio استفاده می‌کنم.
      اگر منظورتان چیدمان کاربردی درس‌ها و وعده‌های درسی است که از تخته کانبان و نرم‌افزار Trello استفاده می‌کنم.

      منظورتان را روشن‌تر بیان می‌کنید؟
      منتظرم // جواد زارعی

  3. مهدی

    سلام دوباره،

    منظورم شکل کلی تصاویر بود. فکر نمی کردم ترکیبی باشه. کانبان نرم افزاره یا تخته واقعیه؟

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام؛

      یک. کانبان، روشی برای مدیریت پروژه است که از آن برای مدیریت پروژه‌های درسی استفاده می‌کنم.
      دو. کانبان هم تخته فیزیکی دارد و هم تخته نرم‌افزاری و هم سرویس اینترنتی!

      ارادت‌مند // جواد زارعی

  4. زهرا

    سلام جناب زارعی

    دررابطه با مطلب فوق العاده مفید بالا بین هروعده درسی چقدر مجازیم استراحت کنیم ؟

     

    ممنون از شما

    خداخیرتان دهد

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام؛

      اگر وعده درسی‌تان نیم ساعت باشد، پنج دقیقه؛ و اگر ۴۵ دقیقه باید می‌توانید تا ۷ دقیقه هم استراحت کنید. بیشتر که شود، از جریان درس خارج می‌شوید.

      توفیق‌تان را خواستارم // جواد زارعی

  5. زهرا

    یعنی به همون میزان که بین نشستها استراحت میکنیم مجازیم بین وعده ها استراحت کنیم ؟

    خب اگه تعداد وعده های درسیمون زیاد باشه خسته نمیشیم ؟

    من خیلی ساعت مطالعه ام کمه و نمیتونم زمان طولانی بشینم درس بخونم

    نمیدونم چطور باید این مشکل و حل کنم

    خیلی برام سوال که چطور میشه به ۸تا ۹ ساعت مطالعه در روز رسید

    من به ۴  ساعتش هم یا نرسیدم یا خیلی سخت رسیدم

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام؛

      یک. عذرخواهی می‌کنم. پاسخم به استراحت بین نشست‌ها بود. بین وعده‌ها هر چه دل‌تان می‌خواهد استراحت کنید!

      دو. کوتاه کوتاه که بخوانید، دیرتر خسته می‌شوید. کمی هم باید به درس‌خوانی عادت کنید. مشکلی نیست، با تمرین مرتفع می‌شود!

      ارادت // جواد زارعی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *