رتبه داوطلبان مبتنی بر نمره کل (تراز کل) محاسبه می‌شود

محاسبه تراز کل (نمره کل)

رتبه داوطلبان کنکور ارشد هر کد رشته، محدوده و کیفیت انتخاب گرایش‌ها و دانشگاه‌ها را تعیین می‌کند و مبتنی بر نمره کل (تراز کل) محاسبه می‌شود. واقعیت این است که سازمان سنجش به طور شفاف درباره چگونگی محاسبه نمره کل اطلاع‌رسانی نکرده است. از این رو، افراد فعال در حوزه ارشد، هر یک، روشی را برای تخمین بهتر محاسبه تراز کل پیشنهاد کرده‌اند. آنچه در ادامه می‌خوانید، روش پیشنهادی ارشدباز است. تجربه نشان داده است که این روش، با دقت قابل‌قبولی می‌تواند نمره کل داوطلبان را محاسبه کند. کار سختی نیست، کافی است چند نمونه از کارنامه داوطلبان را از وب فارسی پیدا کنید و صحت این روش را بررسی کنید!

نمره کل محدود به سقف باشد و بررسی‌ها نشان داده است سقف نمره کل داوطلبان کنکور ارشد ۱۰.۰۰۰ است. کسب نمره کل ۱۰.۰۰۰ شدنی است؛ اما به سادگی ممکن نیست. بررسی کارنامه نشان داده است که رتبه‌های برتر می‌توانند تا حوالی نمره کل ۹.۸۰۰ نزدیک شوند!

پیش از آنکه نمره کل را تعریف کنیم، باید درباره چند اصطلاح مهم مانند معدل مؤثر، نمره درس، معدل درس‌ها و معدل ترازشده صحبت کنیم؛ چرا که نمره کل (تراز کل) هر داوطلب از جمع «معدل مؤثر» دوره کارشناسی و هشتاد درصد معدل ترازشده هر داوطلب محاسبه می‌شود!

Total_Score_940830_1_72

۱. معدل مؤثر

معدل مؤثر، حاصل‌ضرب معدل کل کارشناسی داوطلب در «ضریب ویژه» است. سهم معدل مؤثر دوره کارشناسی ۲۰ درصد نمره کل (تراز کل) کنکور کارشناسی ارشد است. از آنجا که سطح علمی دانشجویان در نظام آموزشی ایران بر مبنای ۲۰ ارزش‌یابی می‌شود؛ در محاسبه نمره کل (تراز کل) داوطلبان کنکور ارشد، عین معدل مؤثر در فرمول وارد می‌شود.

فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌‌های فرنگی در هنگام نام‌نویسی باید معدل‌شان را با معدل رایج در نظام آموزشی کنونی کشور تطبیق دهند تا سازمان سنجش بتواند معدل مؤثرشان را محاسبه کند!

معدل مؤثر حاصل‌ضرب معدل مندرج در برگه نام‌نویسی داوطلب در ضریب ویژه است. اگر معدل مندرج در دانش‌نامه داوطلب با معدل مندرج در برگه نام‌نویسی کنکور ارشد متفاوت باشد، حساب داوطلب با کرا‌م‌الکاتبین است!

ضریب ویژه، عددی بین ۱ تا ۱.۰۸ است که علی‌الظاهر مبتنی بر سه ویژگی محاسبه می‌شود:

۱.۱ ارتباط رشته تحصیلی دوره کارشناسی

ضریب ویژه برای داوطلبانی که فارغ‌التحصیل رشته مرتبط با رشته کارشناسی ارشد هستند اندکی بزرگ‌تر از «۱» است و برای داوطلبان مهاجر همان «۱» محاسبه می‌شود. این افزایش مختصر در ظاهر چندان دندان‌گیر نیست؛ اما در توزیع رتبه‌ها تأثیرگذار است.

۱.۲ سطح کیفی دانشگاه

وزارت علوم، دانشگاه‌ها را در چهار سطح کیفی «الف» و «ب» و «ج» و «د» رتبه‌بندی کرده است.‌ هر چه، سطح کیفیت دانشگاه محل فارغ‌التحصیلی داوطلب بالاتر باشد، اندکی به ضریب ویژه افزوده می‌شود!

دانشگاه‌های «الف» مشتمل بر دانشگاه‌های تهران، شریف، علامه، بهشتی،‌ علم و صنعت، خواجه نصیر،  اصفهان و تبریز و مشهد و شیراز هستند.

دانشگاه‌های «ب» مشتمل بر دیگر دانشگاه‌های ملی و دانشگاه‌های آزاد اسلامی درست و درمان مانند نجف‌آباد و قزوین و تهران جنوب و امثالهم هستند.

دانشگاه‌های «ج» و «د» مشتمل بر باقی دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی کشور مانند دانشگاه‌های پیام نور، غیرانتفاعی و علمی‌کاربردی هستند.

۱.۳ سطح معدل درس‌های کنکور

به نظر می‌رسد معدل درس‌های داوطلبان در آزمون ارشد مرتب و سپس، رتبه‌بندی می‌شوند. هر چه، معدل درس‌های داوطلب در کنکور بیشتر باشد، اندکی به ضریب ویژه افزوده می‌شود!

به طور مثال؛ معدل مؤثر داوطلب فارغ‌التحصیل رشته فیزیک دانشگاه تهران با معدل کل ۱۲.۶۰ که متقاضی کنکور ارشد مدیریت است؛ به علت اخذ مدرک از دانشگاه الف بیشتر می‌شود. معدل مؤثر این داوطلب در محدوده رتبه‌های ۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰ حوالی ۱۲.۷۰ و در محدوده رتبه‌های ۴۰۰ تا ۶۰۰ حوالی ۱۳.۰۰ محاسبه خواهد شد.

۲. نمره درس

سطح علمی داوطلبان کنکور ارشد مبتنی بر کیفیت پاسخ‌گویی‌شان به تست‌ها ارزش‌یابی می‌شود. تست‌ها از درس‌های گوناگون طراحی می‌شوند و اهمیت‌شان متفاوت است. سازمان سنجش، اهمیت هر درس را با ضریب درس مشخص کرده است.

Total_Score_940830_score_72

نمره هر درس مبتنی بر تعداد پاسخ‌های درست و نادرست محاسبه می‌شود. پاسخ‌های نادرست، به اندازه یک‌سوم پاسخ‌های درست، ارزش منفی دارند.

۳. معدل درس‌ها

نمره هر درس یک‌بار محاسبه می‌شود. اگر رشته انتخابی بیش از یک گرایش داشته باشد، معدل درس‌ها باید برای هر گرایش محاسبه شود؛ چرا که ضریب درس‌ها در گرایش‌ها متفاوت است. پس، به تعداد گرایش‌ها، معدل درس‌ها محاسبه و اعلام می‌شود.

Total_Score_940830_Average_72

داوطلبان کنکور ارشد باید بتوانند نمره هر درس و معدل درس‌ها را برای هر گرایش محاسبه کنند.

۴. تراز کل (نمره کل)

داوطلبان آزمون ارشد برای کسب بیشترین امتیاز از هشتاد درصد نمره کل آزمون تلاش می‌کنند؛ چرا که بیست درصد نمره کل از معدل مؤثر تأمین می‌شود.

Total_Score_940830_Total_72

سازمان سنجش، نمره کل داوطلبان را در چند مرحله محاسبه می‌کند که دانستن این مراحل برای داوطلبان ضرورت دارد:

  1. نمره هر درس شما را محاسبه می‌کند.
  2. معدل درس‌های شما را برای هر گرایش محاسبه می‌کند.
  3. بالاترین معدل درس‌ها را در هر گرایش تعیین می‌کند.
  4. معدل درس‌های شما را بر بالاترین معدل درس‌ها در گرایش‌تان تقسیم می‌کند!
  5. نتیجه تقسیم بالا را (معدل ترازشده) در ۸۰ ضرب می‌کند و با معدل مؤثرتان جمع می‌کند.
  6. عدد حاصل‌شده در گام پنج را در ۱۰۰ ضرب می‌کند تا نمره کل شما را در هر گرایش محاسبه کند!

و اما چند نکته!

برای محاسبه نمره کل، دو رویکرد متفاوت مطرح شده است.

رویکرد اول، بر تراز درس تأکید دارد و اعتقاد دارد که نمره کل از تقسیم نمره درس داوطلبان بر بالاترین نمره درس در هر گرایش محاسبه می‌شود.

رویکرد دوم، همان است که در ارشدباز مطالعه کرده‌اید و بر تراز کل تأکید دارد.

اگر ملاک محاسبه نمره کل، تراز هر درس‌ باشند، داوطلبانی سود می‌برند که یکی دو درس را بسیار بالا زده باشند؛ و اگر ملاک محاسبه نمره کل، معدل درس‌ها باشد، بالازدن درس‌ها مزیتی چندانی برای داوطلبان تلقی نمی‌شود؛ بلکه بالا بودن معدل درس‌ها مهم تلقی می‌شود.

بررسی نمونه کارنامه‌های در سال‌های متفاوت نشان داده است که تراز درس‌ها ملاک نیست؛ و سازمان سنجش از معدل درس‌ها برای محاسبه نمره کل استفاده می‌کند. به بیان دیگر، داوطلبان ارشد می‌توانند از استراتژی‌های گوناگون برای درس‌ها استفاده کنند و برخی درس‌ها را بالا، برخی دیگر را متوسط، و برخی درس‌ها را حداقلی بزنند و حتی چند درس را حذف کنند. مهم، معدل درس‌هاست که باید با رتبه دلخواه داوطلب متناسب باشد.

نکته جذابی در بطن روش محاسبه نمره کل نهفته است. معدل درس‌های شما در گرایش‌تان ممکن است بالاتر از معدل درس‌های تمام داوطلبان باشد؛ اما رتبه‌تان یک نشود. این رویداد جذاب هنگامی بروز می‌کند که معدل مؤثرتان پایین باشد. سال گذشته شاهد این اتفاق در رشته مدیریت بودیم. معدل مؤثر بالاترین معدل درس‌ها حوالی ۱۴ بود و معدل مؤثر نفر بعدی که معدل درس‌های پایین‌تری داشت، حوالی ۲۰ بود. از این رو، نفر دوم، رتبه یک را شکار کرد!

2 نفر درباره «محاسبه تراز کل (نمره کل)» صحبت کرده‌اند

  1. رضا

    سلام و خسته نباشید

    بنده مطلب نحوه ی محاسبه ی تراز کل رو خوندم ولی نتونستم به جواب سوالم برسم

    ما تو کنکور ۲۰ تا سوال ضریب ۳ اقتصاد خرد و کلان داریم و ۳۰ تا سوال ضریب ۲ تئوری های مدیریت , این یعنی این که ارزش این دو تا درس برابره ؟ ۲۰*۳=۳۰*۲

    یعنی سوال من اینه که اگه من ۱۵ تا سوال تئوری مدیریت بزنم و پنجاه درصد بشم ارزشش با زدن ده تا سوال و پنجاه درصد شدن در اقتصاد یکی هست ؟ یا نه بعد درصد شدن , ضریب اعمال می شه و ربطی به تعداد سوالا نداره ؟

    ممنون

    1. جواد زارعی نویسنده

      سلام برادر؛

      یک. شما کدام گرایش یا رشته هستید که ضریب تئوری‌تان ۲ و ضریب اقتصادتان ۳ است؟

      دو. اگر فرض کنیم گفته‌تان درست باشد و تئوری ۳۰ تست با ضریب ۲ و اقتصاد ۲۰ تست با ضریب داشته باشد؛ به همین‌طور است و امتیاز این‌ها برابر خواهند شد. راستش بهتر است امتیاز درس‌ها را با هم مقایسه کنیم که از ضرب ضریب درس در عدد ۱۰۰ حاصل می‌شود. در گرایش بازرگانی، درس‌هایی که ضریب ۳ دارند ۳۰۰ امتیاز و درس‌هایی که ضریب ۲ دارند ۲۰۰ امتیاز و درس ضریب ۴ بازاریابی ۴۰۰ امتیاز دارد. یعنی پاسخ‌گویی درست به ۶ تست (از ۱۵ تست) بازاریابی می‌شود ۴۰ درصد که اگر در ضریب ۴ ضرب کنیم ۱۶۰ امتیاز ناقابل خواهد شد. حال اگر بخواهید همین امتیاز را از درس اقتصاد کسب کنید باید ۱۶ تست (از ۲۰ تست) درس اقتصاد را درست بزنید تا درصدتان بشود ۸۰ درصد؛ و اگر آن را در ضریب ۲ درس اقتصاد ضرب کنیم ۱۶۰ امتیاز خواهد شد.

      سه. در صفحه درس‌ها (منونی ارشدباز) فهرست کامل درس‌ها و امتیاز هر تست برای هر درس را درج کرده‌ام.

      ارادت‌مند // جواد زارعی

دیدگاه‌ها بسته هستند.